نیمه دوم سال با انتظار «رشد»، اما همراه با نگاه چندمتغیره

دنیای اقتصاد؛ نیمه دوم سال برای بورس با یک انتظار متفاوت آغاز شده است: فعالان بازار سرمایه می‌گویند چشم به رشد دارند، اما این رشد قرار نیست از یک مسیر تک‌خطی و کاملاً قابل‌پیش‌بینی عبور کند. در واقع، آنچه این روزها در میان اهالی بازار پررنگ است، ترکیب «امید به رشد» با این اعتقاد است که اصلاح و نوسان نیز بخشی از مسیر خواهد بود. بر اساس گزارش دنیای اقتصاد از نتایج نظرسنجی «دنیای اقتصاد» از ۸۲ فعال بازار سرمایه، اغلب پاسخ‌دهندگان نسبت به رشد شاخص تا محدوده‌های بالای ۲۰ درصد خوش‌بین هستند. با این حال، همین گروه معتقدند اصلاح بازار نیز باید در سناریوی ادامه روند دیده شود؛ یعنی رشد، تضمینی و خطی نیست و می‌تواند با فازهای رفت‌وبرگشت همراه باشد.

امید به رشد بالای ۲۰ درصد؛ با پذیرش «اصلاح»

در این نظرسنجی، بیشترین پاسخ‌ها به چشم‌انداز رشد بیش از ۲۰ درصدی شاخص معطوف بوده است. اما نکته قابل توجه این است که هم‌زمان با طرح سناریوی رشد، بسیاری از فعالان بازار، مفهوم اصلاح را هم به عنوان جزئی از روند می‌پذیرند. این نگاه دوگانه نشان می‌دهد بازار سرمایه، بیش از آنکه صرفاً به یک عامل امیدوار باشد، شرایط را مجموعه‌ای از متغیرهای اثرگذار می‌بیند. به زبان ساده‌تر: فعالان بازار سرمایه می‌خواهند رشد رخ بدهد، اما معتقدند در مسیر رشد، شوک‌های کوتاه‌مدت یا تغییرات مقطعی در عرضه و تقاضا می‌تواند نمود پیدا کند.

تورم، نرخ ارز و نقش طلا؛ موتور اصلی امید فعالان

اگر بخش «انتظار رشد» را کنار بگذاریم، مهم‌تر این است که فعالان بازار سرمایه دلیل این امید را چه می‌دانند. در این میان، تورم و نرخ ارز در صدر قرار دارند. جذابیت بازارها در اقتصاد ایران معمولاً در بزنگاه‌های تورمی تغییر می‌کند و همین موضوع باعث می‌شود فعالان به بورس به چشم یکی از گزینه‌های تأمین بازده نگاه کنند. در کنار تورم و ارز، طلا همچنان جایگاه مهمی در سبد سرمایه‌گذاری دارد. برای بسیاری از سرمایه‌گذاران، طلا به عنوان یک دارایی پوشش‌دهنده در برابر نااطمینانی اقتصادی شناخته می‌شود. بنابراین وقتی فعالان می‌گویند طلا هنوز یک بازیگر جدی است، منظورشان این است که بورس باید با توجه به جایگاه طلا و سایر دارایی‌های رقیب، قدرت جذب سرمایه را حفظ کند.

بورس در رقابت با سایر بازارها چگونه وزن می‌گیرد؟

وقتی تورم و نرخ ارز در مرکز توجه قرار می‌گیرند، سرمایه‌گذار معمولاً دنبال دارایی‌هایی می‌گردد که بتوانند از این شرایط عقب نمانند. در چنین فضایی، بورس باید بتواند بازدهی جذاب‌تری نسبت به گزینه‌های دیگر ایجاد کند یا حداقل هم‌پای آن‌ها انتظارات را برآورده سازد. طلا به عنوان یک معیار مهم برای سنجش ریسک و پوشش تورمی، می‌تواند تصمیم سرمایه‌گذاران را تحت تأثیر قرار دهد؛ از همین رو، توجه به آن در تحلیل‌های فعالان بازار یک نشانه جدی است.

ریسک سیاسی؛ سایه‌ای که از بین نرفته است

در نقطه مقابلِ موتور امید فعالان، ریسک‌های سیاسی همچنان بالاست. این موضوع معمولاً به شکل مستقیم بر جریان نقدینگی و سطح ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران اثر می‌گذارد. حتی اگر متغیرهای اقتصادی مثل تورم، نرخ ارز و انتظارات بازار سیگنال‌های مثبتی بدهند، تداوم ریسک‌های سیاسی می‌تواند باعث افزایش نوسان یا تغییر در سرعت تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران شود. به همین دلیل، بسیاری از فعالان بازار سرمایه به جای آنکه تنها به یک محرک تکیه کنند، نگاه جامع‌تری دارند و می‌پذیرند که بازار می‌تواند همزمان تحت تأثیر عوامل سیاسی و اقتصادی حرکت کند.

بورس نیمه دوم سال، چند نبض را با هم می‌سنجد

در مجموع، به نظر می‌رسد بورس در نیمه دوم سال بیش از یک متغیر را همزمان رصد می‌کند؛ نه فقط تورم و ارز، نه فقط امید به رشد شاخص و نه تنها نگاه کوتاه‌مدت به اصلاح بازار. بلکه ترکیبی از این عوامل در کنار هم تصمیم‌گیری فعالان را شکل می‌دهد. این دقیقاً همان چیزی است که خروجی نظرسنجی نشان می‌دهد: امید به رشد وجود دارد، اما همراه با احتیاط نسبت به مسیر پرنوسان و احتمال اصلاح. از طرف دیگر، در صورت تشدید ریسک سیاسی، می‌تواند سرعت تحقق سناریوها تغییر کند و یا حتی در کوتاه‌مدت ریسک‌های جدیدی به بازار تحمیل شود.

جمع‌بندی

نیمه دوم سال برای بورس با انتظار رشد بالای ۲۰ درصدی شاخص در میان بخش بزرگی از فعالان بازار سرمایه آغاز شده است، اما آن‌ها اصلاح را هم بخشی از این مسیر می‌دانند. تورم و نرخ ارز مهم‌ترین دلایل امید به رشد هستند و طلا همچنان نقش اثرگذار در تصمیم‌های سرمایه‌گذاران دارد. در نهایت، ریسک‌های سیاسی همچنان عامل تعیین‌کننده‌ای است که می‌تواند بر روند بازار سایه بیندازد.