ادعای مقام آمریکایی درباره کاهش تحریم‌ها در برابر پیشرفت هسته‌ای

یک مقام آمریکایی در اظهاراتی مدعی شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، در صورت مشاهده «پیشرفت» در پرونده هسته‌ای، حاضر است تحریم‌های ایران را کاهش دهد و در همان چارچوب، پول‌های بلوکه‌شده این کشور را آزاد کند. این اظهارات در ادامه بحث‌های جاری درباره دورنمای مذاکرات میان ایران و آمریکا مطرح شده و بار دیگر محور اصلی اختلاف دو طرف یعنی مسئله هسته‌ای و وضعیت تحریم‌ها را پررنگ می‌کند. در همین راستا، این مقام آمریکایی به شبکه الجزیره گفت آمریکا از مسیر «واسطه‌ها» مذاکرات را دنبال می‌کند، اما تاکید کرد هیچ توافقی بدون ورود به موضوع هسته‌ای شکل نخواهد گرفت. به بیان دیگر، از نگاه واشنگتن، پرداختن به موضوعات دیگر یا صرفاً آزادسازی دارایی‌ها بدون توافق یا پیشروی در مسئله هسته‌ای، از نظر آمریکا امکان‌پذیر نیست.

عراقچی: غنی‌سازی ۶۰ درصد قانونی است

در واکنش به این ادعاها، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، بر موضع تهران تاکید کرد. عراقچی گفت غنی‌سازی ۶۰ درصد «قانونی» است و ایران قصد عقب‌نشینی از حقوق هسته‌ای خود را ندارد. وی همچنین توضیح داد که هرگونه پیشرفت در مذاکرات، پیش‌شرط‌هایی دارد که از نظر ایران باید از سوی طرف آمریکایی عملی شود. طبق گفته عراقچی، «آزادی دارایی‌های مسدودشده» و «پایان محاصره اقتصادی» اساس پیش‌شرط‌های تهران برای ادامه و نتیجه‌بخشی مذاکرات است.

اعتمادسازی؛ اولویت ایران در مذاکرات

عراقچی تصریح کرد ایران در این مسیر اولویت را بر «اعتمادسازی» قرار داده است؛ بنابراین پیش‌شرط هرگونه گام مؤثر در مذاکرات، اجرای تعهدات از سوی آمریکا شامل آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده و رفع فشارهای اقتصادی است. او تاکید کرد این موضوعات نباید صرفاً به عنوان شعار یا وعده مطرح شوند، بلکه باید در عمل محقق شوند.

ادعای ترامپ درباره کاهش تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌ها طبق اظهارات منتسب به ترامپ و نیز آنچه این مقام آمریکایی مطرح کرده، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا ایده «معامله مرحله‌ای» را در قالب کاهش تحریم‌ها در برابر پیشروی در موضوع هسته‌ای مطرح می‌کند. در این روایت، واشنگتن می‌گوید اگر ایران در پرونده هسته‌ای به سمت توافق یا اقدامات مشخص حرکت کند، آمریکا می‌تواند تحریم‌های ایران را کاهش دهد و پول‌های مسدودشده را آزاد کند. از سوی دیگر، پیام اصلی اظهارات مقام آمریکایی این است که حتی در صورت تلاش برای گفت‌وگو از مسیر واسطه‌ها، هر توافقی باید حتماً به مسئله هسته‌ای گره بخورد. به‌عبارت روشن‌تر، آمریکا می‌گوید ابتدا باید «پیشرفت هسته‌ای» رخ دهد و سپس درباره بخش‌های دیگر از جمله تحریم‌ها تصمیم‌گیری می‌شود.

اختلاف روایت‌ها: تهران رفع محاصره و آزادی دارایی‌ها را پیش‌شرط می‌داند

در حالی که طرف آمریکایی بر ضرورت پیوند توافق با پیشرفت هسته‌ای تاکید می‌کند، ایران چارچوب متفاوتی را مطرح کرده است. در موضع تهران، آزادی دارایی‌های مسدود شده و پایان محاصره اقتصادی از دید ایران «پیش‌شرط» هرگونه گام جدی در مذاکرات محسوب می‌شود. این تقابل در رویکردها می‌تواند به عنوان یکی از چالش‌های اصلی در مسیر مذاکرات تلقی شود؛ زیرا هر طرف، «ترتیب اقدامات» را متفاوت می‌بیند. آمریکا عملاً آزادی دارایی‌ها را در گرو حرکت ایران در پرونده هسته‌ای می‌گذارد، اما ایران معتقد است بدون برداشته شدن فشارهای اقتصادی و روشن شدن وضعیت دارایی‌ها، گامی پایدار و قابل اتکا شکل نخواهد گرفت.

ادامه مسیر گفت‌وگو از کانال واسطه‌ها؛ اما با چه نتیجه‌ای؟

همزمان، مقام آمریکایی از ادامه مذاکرات از طریق واسطه‌ها سخن گفته است؛ رویکردی که در سال‌های اخیر بارها در پرونده‌های منطقه‌ای و همچنین مذاکرات مرتبط با ایران مورد اشاره قرار گرفته. با این حال، آنچه مهم‌تر از خودِ «ادامه گفت‌وگو» است، مشخص نبودن خطوط مشترک و تضمین‌های اجرایی است؛ موضوعی که در سخنان دو طرف کاملاً مشهود است. در واقع، پرسش کلیدی این است که آیا دو طرف می‌توانند بر سر ترتیب اقدامات—یعنی اینکه کدام گام باید اول برداشته شود—به توافق برسند یا خیر. از نگاه واشنگتن، شرط اصلی ورود به موضوع هسته‌ای است. از دید تهران، آزادی دارایی‌ها و رفع محاصره اقتصادی پیش از هر پیشرفتی ضروری است.

پیام ضمنی سیاست واشنگتن و تهدید پیامدهای تعلیق

روایت مقام آمریکایی همچنین می‌تواند نشانه‌ای از این باشد که واشنگتن تلاش می‌کند مذاکرات را کنترل‌پذیر و مشروط نگه دارد. در مقابل، تاکید ایران بر قانونی بودن غنی‌سازی ۶۰ درصد و تعیین پیش‌شرط‌های اقتصادی، بیانگر آن است که تهران حاضر نیست درباره حقوق هسته‌ای و فشارهای اقتصادی صرفاً به وعده‌ها بسنده کند.

جمع‌بندی: مذاکرات هسته‌ای در گرو توافق بر پیش‌شرط‌ها

در مجموع، ادعای مقام آمریکایی درباره کاهش تحریم‌ها و آزادسازی پول‌های بلوکه‌شده در ازای پیشرفت هسته‌ای، در کنار تاکید ایران بر «اعتمادسازی»، «آزادی دارایی‌های مسدودشده» و «پایان محاصره اقتصادی»، نشان می‌دهد که مذاکرات همچنان در مرحله حساسِ تعیین پیش‌شرط‌ها قرار دارد. اگرچه گفت‌وگوها از مسیر واسطه‌ها ادامه می‌یابد، اما تا زمانی که دو طرف درباره ترتیب اقدامات و تضمین‌های اجرایی به نقطه مشترک نرسند، احتمال شکل‌گیری توافق پایدار با ابهام همراه خواهد بود. همچنین، تاکید بر پیوند توافق با پرونده هسته‌ای از سوی آمریکا و تاکید بر رفع فشارهای اقتصادی از سوی ایران، می‌تواند روند مذاکرات را زمان‌بر کند. صرفاً بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است. ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.