صادرات نفت خاورمیانه بار دیگر رکورد جدیدی ثبت کرد و برای نخستینبار در سپتامبر به ۱۲.۸ میلیون بشکه در روز رسید؛ رقمی که بالاترین سطح از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در فوریه محسوب میشود. گزارش خبرگزاری رویترز بر پایه دادههای شرکت Kepler منتشر شده و نشان میدهد رشد صادرات در منطقه، بیش از هر چیز تحتتأثیر افزایش صادرات عربستان و امارات بوده است.
صادرات نفت خاورمیانه به ۱۲.۸ میلیون بشکه در روز رسید
طبق دادههای Kepler، صادرات نفت خام تولیدکنندگان اصلی خاورمیانه در سپتامبر به ۱۲.۸ میلیون بشکه در روز رسید. این رقم بالاترین سطح از زمان شروع جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اوایل فوریه است.
در این میان، نقش کشورهای کلیدی منطقه پررنگ بوده است. افزایش صادرات عربستان و امارات عامل اصلی این رشد عنوان شده و همزمان با آن، جریان صادرات نفت از مسیر حساس و راهبردی تنگه هرمز نیز بهتر شده است. برآوردها حاکی از آن است که در سپتامبر، صادرات نفت از این مسیر به حدود ۷.۴ میلیون بشکه در روز نزدیک شده است.
تنگه هرمز دوباره پررفتوآمدتر شد
بهبود صادرات از مسیر تنگه هرمز در ادامه تلاشها برای حفظ جریان تجارت نفتی منطقه شکل گرفته است. اهمیت این تنگه به دلیل نقش مستقیم آن در عبور نفتکشها و مسیرهای انتقال انرژی به بازارهای جهانی است.
بر اساس دادههای گزارششده، در هفته گذشته ۱۹ نفتکش بسیار بزرگ حامل نفت عربستان از تنگه هرمز عبور کردند. هر کدام از این کشتیها حدود ۲ میلیون بشکه نفت حمل میکردند؛ بنابراین مجموع جابهجایی این ۱۹ نفتکش حدود ۳۸ میلیون بشکه نفت عربستان برآورد میشود.
البته نکته مهم این است که این آمار، شامل کشتیهایی نمیشود که برای کاهش امکان شناسایی، ممکن است فرستندههای سامانه شناسایی خودکار خود را خاموش کرده باشند. در چنین شرایطی، برخی دادههای ردیابی میتواند با خطای کمتر یا بیشتر همراه شود.
نقش مسیر تنگه هرمز در دوران قبل از جنگ
قبل از تشدید تنشها و آغاز جنگ با ایران در ۲۸ فوریه، به طور متوسط روزانه حدود ۱۲۵ کشتی تجاری بزرگ شامل نفتکشها، کشتیهای حمل گاز طبیعی مایع (LNG)، کشتیهای فلهبر و کانتینری از تنگه هرمز عبور میکردند. در آن زمان، این تنگه مسیر انتقال حدود ۲۰٪ از عرضه روزانه نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان به شمار میرفت.
اما هنوز با فوریه فاصله وجود دارد
با وجود افزایش صادرات چند کشور منطقه—از جمله عربستان, امارات, عراق, عمان, قطر, کویت و ایران—حجم کل صادرات همچنان حدود ۶ میلیون بشکه در روز کمتر از سطح ثبتشده در فوریه باقی مانده است.
در فوریه، صادرات منطقه در مجموع به حدود ۱۸.۸ میلیون بشکه در روز میرسید؛ در حالی که اعداد سپتامبر نشان میدهد با وجود رشد قابل توجه، اختلافی معنادار نسبت به آن سطح وجود دارد.
عربستان چگونه سهم خود را بالا آورد؟
عربستان به عنوان بزرگترین صادرکننده نفت منطقه، در سپتامبر در مسیر صادرات حدود ۵.۴ میلیون بشکه در روز قرار داشت. این رقم نسبت به ۲.۵ میلیون بشکه در روز در ماه اوت بیش از دو برابر افزایش نشان میدهد؛ جهشی که میتواند به تغییر مسیرها، افزایش بارگیری و مدیریت ریسک در حملونقل دریایی مرتبط باشد.
تغییر مسیر صادرات از ینبع به تنگه هرمز
در دادههای اولیه گزارش شده، آمده است که عربستان پس از حملاتی که به خط لوله شرق به غرب این کشور آسیب زد، بخشی از صادرات نفت خود را از بندر ینبع در دریای سرخ به مسیر تنگه هرمز منتقل کرده است.
این جابهجایی مسیر، میتواند توضیح دهد چرا با وجود اختلالها و ریسکهای امنیتی، جریان صادرات همچنان افزایش یافته است.
صادرات رأسالتنوره؛ رشد ثبت شد اما پایینتر از فوریه
بر اساس گزارش Kepler، صادرات نفت از بندر رأسالتنوره عربستان در سپتامبر به حدود ۳.۶ میلیون بشکه در روز رسید؛ در حالی که این رقم در اوت برابر با ۹۲۹ هزار بشکه در روز بود. با این حال، صادرات رأسالتنوره همچنان پایینتر از سطح ۶.۴ میلیون بشکه در روز ثبتشده در فوریه است.
اثر افزایش عبور نفتکشها بر بازار نفت
افزایش تعداد نفتکشهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، نشانهای از تلاش بازیگران منطقه برای حفظ مسیرهای صادراتی در شرایط پرریسک است. با این وجود، همچنان نشانههایی از محدودیتهای ظرفیت، فاصله نسبت به دوران پیش از جنگ و اثرات عملیاتی و لجستیکی دیده میشود.
در چنین فضایی، رصد دادههای شرکتهایی مانند Kepler برای تحلیل روند صادرات نفت خاورمیانه و نیز میزان عبور نفت از تنگه هرمز اهمیت ویژهای دارد؛ چرا که حتی تغییرات کوچک در مسیرها یا سرعت حمل میتواند بر قیمتها و انتظارات بازار اثرگذار باشد.
صرفا بازتاب دهنده اخبار رسانه های رسمی کشور است.
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نفت چین و معمای سهم ایران
روایت های موازی نفت ایران
تلاش عربستان برای احیای نیمی از ظرفیت خط لوله راهبردی نفت
استمرار صادرات نفت ایران در جنگ
مسیر های جدید صادرات نفت با محاصره اقتصادی