یک دادگاه تجدیدنظر فدرال در واشنگتن دیسی، درخواست «Anthropic» برای لغو یکی از برچسبهای «ریسک زنجیره تامین» را که وزارت دفاع آمریکا (Pentagon) برای این شرکت صادر کرده بود، رد کرد. این تصمیم روز جمعه، در حالی گرفته شد که قضات از ورود به جزئیات و «بازبینی مجدد» نظر دولت ایالات متحده درباره موضوع ملیامنیتی خودداری کردند. با این حکم، مسیر حقوقی برای Anthropic همچنان باز است، اما فعلاً پنتاگون میتواند به ممنوعیتها و محدودیتهایی که بر پایه این برچسبها اعمال کرده ادامه دهد.
رد درخواست Anthropic؛ پنتاگون قانعکننده عمل کرده است
در رأی اکثریت دادگاه، قضات تأکید کردند که وزارت دفاع «دلایل کافی» برای این نتیجه داشته است که ادغام مداوم مدلهای «Claude» در سامانههای اطلاعاتی پنتاگون—چه توسط خود وزارتخانه و چه توسط پیمانکارانش—میتواند یک خطر ملیامنیتی باشد که تحت قوانین مربوط به زنجیره تامین قابل پوشش است. دادگاه همچنین به این نکته اشاره کرد که Anthropic خود نیز اعتراف کرده مدل Claude محدودیتهایی را درون خود کدنویسی کرده است؛ محدودیتهایی که اجازه نمیدهند مدل کارهایی را انجام دهد که Anthropic مایل نیست انجام شود.
به بیان دیگر، دادگاه استدلال دولت را کافی دانست و بر این اساس اجازه نداد که برچسبهای «supply-chain risk» از جایگاه قانونی خود خارج شوند.
راههای پیشرو برای Anthropic: از تجدیدنظر گسترده تا دادگاه عالی
«Danielle Cohen»، سخنگوی Anthropic، اعلام کرد که شرکت همچنان به موضع خود اطمینان دارد و در حال بررسی همه گزینههاست. این میتواند شامل درخواست برای بررسی در سطح گستردهتر در «DC Circuit Court of Appeals» یا حتی طرح پرونده در «US Supreme Court» باشد.
با این حال، رد شدن این مرحله یعنی در کوتاهمدت، پنتاگون دست بالا را در اختیار دارد و توقف کامل محدودیتها فعلاً عملی نیست. این پروندهها معمولاً به زمان طولانی نیاز دارند و احتمال دارد بخشهایی از اختلاف حقوقی، چندین سال در تجدیدنظرها ادامه پیدا کند.
پنتاگون چه کرد؟ تحریم Claude و محدودیتهای دولتی
در سال جاری، پنتاگون Anthropic را تحت دو قانون جداگانه مربوط به زنجیره تامین، مورد تحریم/محدودیت قرار داد تا طی مهلتی مشخص—تا پایان همین ماه—مدلهای هوش مصنوعی Claude از بخشهای نظامی و سایر قسمتهای دولت فدرال خارج شوند. مدیران Anthropic گفته بودند که این شرکت اجازه نمیدهد دولت، از مدلهای فعلی AI آن برای پشتیبانی از «اسلحههای خودکار» یا «پایش داخلی» استفاده کند.
در ادامه، «Pete Hegseth»، وزیر دفاع آمریکا، این موضع را یک «ریسک مهم امنیت ملی» توصیف کرد. از نگاه دولت، مسئله تنها توافقهای فنی نیست؛ بلکه موضوع به چگونگی کنترل، یکپارچگی و قابلیتهای مدلها در محیطهای حساس دولتی مربوط میشود.
چالشهای حقوقی جداگانه؛ یکی لغو شد، دیگری پابرجا ماند
قوانینی که Anthropic را با برچسبهای زنجیره تامین هدف گرفته بودند، در دادگاههای مختلف به چالش کشیده شدند. یک قاضی فدرال در سانفرانسیسکو در ماه مارس یکی از این برچسبهای ریسک زنجیره تامین را کنار گذاشت و تصمیم خود را ماه گذشته هم تأیید کرد. اما رأی روز جمعه نشان میدهد یکی دیگر از برچسبها بهصورت نامحدود در جای خود باقی خواهد ماند.
نتیجه عملی این است که فعلاً «مسیر مسدودسازی Anthropic» از سوی پنتاگون میتواند ادامه داشته باشد. با توجه به ماهیت دعاوی، هر دو پرونده احتمالاً با کشمکشهای حقوقی گسترده و چند مرحلهای مواجه خواهند شد.
اثرات مالی؛ افت درآمد در پی نگرانی مشتریان
Anthropic درست بعد از اعلام این محدودیتها گفته بود که به دلیل نگرانی برخی مشتریان از همکاری با شرکتی که به نوعی در فضای عمومی بهعنوان «فرد/نهادی طرد شده» از سوی دولت شناخته میشود، درآمد خود را از دست داده است. با این حال، این شرکت تاکنون اطلاعات جدید و دقیقتری درباره اینکه برچسبهای زنجیره تامین چه اثری بر سود و زیان نهایی آن گذاشته ارائه نکرده است.
در مقابل، Anthropic در ماههای اخیر همواره از رشد فروش سخن گفته و حتی حرکت به سمت یک «عرضه اولیه عمومی» (IPO) برای سهام خود در اواخر همین سال را مطرح کرده است. انتظار میرود این محدودیتهای حقوقی و قراردادی، در مذاکرات آینده شرکت با سرمایهگذاران و شرکای تجاری نیز اثرگذار باشد.
جایگزینی Claude؛ پنتاگون از چه مدلهایی استفاده میکند؟
در همین حال، پنتاگون گزارشهای جزئی و دقیق درباره پیشرفت جایگزینی Claude ارائه نداده است. اما در مسیر جایگزینی، نامهایی مانند «SpaceX’s Grok»، «Google’s Gemini» و «OpenAI’s GPT» مطرح میشوند.
برخی کارکنان گوگل و OpenAI نیز نسبت به توافق احتمالی کارفرمایان خود با ارتش آمریکا اعتراض کردهاند. آنها اعلام کردهاند که به دلایل اخلاقی از جمله نگرانی درباره پیامدهای همکاری نظامی، با چنین تصمیمهایی مخالفاند. با این وجود، شرکتها اعتراضها را کنار زده و گفتهاند حمایت از دولت آمریکا برای «امنیت و نقش راهبردی» حیاتی است.
تصمیم دادگاه در ادامه روند قبلی؛ پنهانکاری در مورد «اجرای فوری»
این حکم در بخشی از افکار عمومی تا حدی قابل پیشبینی تلقی میشد. در ماه آوریل، همان هیئت سهنفره دادگاه درخواست برای صدور دستور موقت جهت جلوگیری از اجرای برچسبهای «supply-chain risk» را رد کرده بود. دلیل آن این بود که دادگاه تشخیص داده بود Anthropic شرایط سختگیرانه لازم برای توقف فوری را برآورده نکرده است.
در جلسات رسیدگی پیش از صدور رأی، هر سه قاضی در جریان طرح استدلالها، هم به Anthropic و هم به دولت آمریکا ایراد گرفتند و ظاهراً درباره اینکه آیا باید کل برچسبگذاری بهطور کامل متوقف شود یا نه، اختلاف نظر داشتند. در نهایت، تصمیم نهایی با نتیجه ۲ به ۱ صادر شد.
اتهام نقض حق دادرسی و آزادی بیان؛ رد توسط دادگاه
دادگاه همچنین ادعاهای Anthropic درباره نقض «due process» (حق آیین دادرسی) و «free speech» (آزادی بیان) را نپذیرفت. قضات گفتند دولت روند قانونی را دنبال کرده است و این اختلاف در واقع شبیه «مذاکرات قراردادی استاندارد» بوده است.
طبق رأی اکثریت، پنتاگون Anthropic را به خاطر «امتناع شرکت از پذیرش یک بند قراردادی که وزارت دفاع آن را ضروری دانسته» از زنجیره تامین خود حذف کرده و این اقدام را بر اساس حمایت Anthropic از مقررات گستردهتر برای فناوری هوش مصنوعی انجام نداده است. این جمله کلیدی در رأی دادگاه، به نوعی چارچوب اختلاف را روشن میکند: دولت میگوید بحث اصلی «الزامهای قراردادی و الزامات عملیاتی» بوده، نه موضعگیریهای عمومی شرکت درباره قانونگذاری.
جمعبندی: ادامه حضور Claude تا زمان IPO در ابهام حقوقی
در نتیجه این تصمیم جدید، دولت آمریکا—بهویژه پنتاگون و بخش قابل توجهی از دولت ترامپ—میتواند فعلاً از مسیر محدودیتها برای دور نگه داشتن Claude از ساختارهای حساس خود ادامه دهد. این موضوع در دورهای اهمیت بیشتری پیدا میکند که Anthropic احتمال دارد به سمت IPO حرکت کند و هرگونه محدودیت قانونی یا قراردادی میتواند در ارزیابی سرمایهگذاران، ریسکهای حقوقی و برنامههای تجاری شرکت اثر مستقیم داشته باشد.